بنا بر آنها تنظيم كنى ، در راه هدفهايت پيش خواهى رفت ، و گرنه با راههاى زندگى و سنتهاى خدا تصادم پيدا خواهى كرد و به خواستهء خود نخواهى رسيد . [ 8 - 9 ] زندگى دقيقتر از آنچه تصور شود ، و دقيقتر از آنچه بزرگان از دانشمندان اطلاع دارند ، صاحب نظم است ، و حتى يكى از ايشان كه عظمت نظام عالم او را مبهوت كرده بود ، گفته است كه جهان به زبان رياضى نوشته شده است . يك جزء از يك ميليون جزء از ثانيه در نزد خدا حساب مىشود ، و ذرهء بسيار سبكى در نزد خدا صاحب وزن است ، مژه زدن و چشم زدن و نيت در نزد خدا به حساب مىآيد ، ولى بعضى از مردم به نادانى خود چنان تصور مىكنند كه در جنگلى آشفته و بىسامان زندگى مىكنند ، پس به تكذيب حق مىپردازند و بخل مىورزند و در زمين استكبار مىكنند و نهايت ايشان رو به رو شدن با عسرى و دشوارى است . « وَ أَمَّا مَنْ بَخِلَ وَ اسْتَغْنى * وَ كَذَّبَ بِالْحُسْنى - و اما آن را كه بخل ورزد و به توانگرى نازد و حسنى را دروغ شمارد ، » پس انفاق نكند ، و به آنچه دارد بچسبد ، و چنان پندارد كه مال سبب جاودانى شدن او مىشود ، و او را از مهلكه نجات مىدهد ، و علاوه بر اين رسالت پروردگار خود را تكذيب كند . [ 10 ] چنين كسى به راه آسانى براى گرفتار شدن به مهلكه‌ها دست مىيابد ، همچون كسى كه از بلندى فرو افتد كه هيچ نيازى به تعقل و فهم و اراده و عزم و اختيار ندارد . كسى كه در يك راه كوهستانى اتومبيل مىراند ، اگر از فرمان غفلت ورزد ، آيا براى برخورد با صخره‌ها ، يا براى سقوط به ته دره ، نيازى به عزم كردن اراده دارد ؟ هرگز . « فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْعُسْرى - راه رسيدن به دشوارى را براى او ميسر مىسازيم . » چنان كه خداوند متعال گفته است : وَ مَنْ أَعْرَضَ عَنْ ذِكْرِي فَإِنَّ لَهُ مَعِيشَةً ضَنْكاً . « 3 »

--> ( 3 ) - سورهء طه / 124 .